» Q&A เรื่องความรู้วัคซีนสำหรับผู้ปกครอง
Q : วัคซีนคืออะไร
A : วัคซีนคือสารที่ช่วยกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรคต่าง ๆ โดยไม่ต้องป่วยจริง ช่วยลดความรุนแรงของโรคและลดการแพร่กระจายเชื้อในชุมชน
Q : ทำไมเด็กต้องได้รับวัคซีน
A : เพราะเด็กมีภูมิคุ้มกันยังไม่แข็งแรง การฉีดวัคซีนจะช่วยป้องกันโรคร้ายแรง เช่น หัด คางทูม หัดเยอรมัน ไอกรน บาดทะยัก และโปลิโอ
Q : เด็กควรเริ่มฉีดวัคซีนเมื่อไร
A : วัคซีนเริ่มตั้งแต่แรกเกิด เช่น วัคซีนบีซีจี (BCG) และตับอักเสบบี (Hepatitis B) จากนั้นจะมีการฉีดตามช่วงอายุที่กำหนดในสมุดวัคซีน
Q : ถ้าฉีดวัคซีนช้ากว่ากำหนดจะเป็นอะไรไหม
A : ยังสามารถฉีดได้ แต่ควรรีบมาฉีดให้ครบโดยเร็วที่สุด เพื่อให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันต่อเนื่อง
Q : เด็กที่ป่วยสามารถฉีดวัคซีนได้ไหม
A : ถ้ามีไข้สูงหรือป่วยเฉียบพลัน ควรเลื่อนออกไปก่อน แต่หากมีอาการเล็กน้อย เช่น น้ำมูกหรือไอเล็กน้อย สามารถฉีดได้ตามปกติ
Q : เด็กที่แพ้นม แพ้อาหาร หรือมีโรคประจำตัวสามารถฉีดวัคซีนได้ไหม
A : ส่วนใหญ่สามารถฉีดได้ แต่ควรแจ้งแพทย์ก่อนทุกครั้ง เพื่อให้ประเมินความปลอดภัยเป็นรายบุคคล
Q : หลังฉีดวัคซีนแล้วเด็กจะมีอาการอย่างไร
A : อาจมีไข้ต่ำ ๆ ปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด ซึ่งมักหายภายใน 1-2 วัน หากมีไข้สูง ซึม หรือร้องกวนผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์
Q : การให้ยาลดไข้หลังฉีดวัคซีนจำเป็นไหม
A : หากเด็กมีไข้หรือร้องกวนมาก สามารถให้ยาลดไข้ตามคำแนะนำของแพทย์ได้ แต่ไม่ควรให้ก่อนฉีดวัคซีน
Q : ทำไมต้องฉีดวัคซีนหลายเข็ม
A : บางวัคซีนต้องฉีดหลายเข็มเพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้สูงพอและคงอยู่ได้นาน
Q : วัคซีนรวมคืออะไร
A : คือวัคซีนที่รวมหลายโรคไว้ในเข็มเดียว เช่น DTP (คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก) ช่วยลดจำนวนเข็มที่ต้องฉีด
Q : วัคซีนเสริมจำเป็นไหม
A : วัคซีนเสริม เช่น วัคซีนโรต้า ไข้หวัดใหญ่ หรือไอพีดี แม้ไม่อยู่ในโครงการหลักแต่ช่วยลดโอกาสป่วยหนัก จึงแนะนำให้ฉีด
Q : วัคซีนโควิดในเด็กจำเป็นไหม
A : ยังจำเป็น โดยเฉพาะเด็กที่มีโรคประจำตัว เพราะช่วยลดอาการรุนแรงและภาวะแทรกซ้อน
Q : ถ้าเด็กเคยเป็นโรคแล้ว ยังต้องฉีดวัคซีนไหม
A : ส่วนใหญ่ยังต้องฉีด เช่น หัด หัดเยอรมัน หรือโควิด เพราะภูมิคุ้มกันจากการป่วยอาจไม่ถาวร
Q : วัคซีนมีอันตรายไหม
A : วัคซีนผ่านการตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัยสูงมาก อาการข้างเคียงรุนแรงพบได้น้อยมากเมื่อเทียบกับประโยชน์ที่ได้รับ
Q : หลังฉีดวัคซีนควรดูแลลูกอย่างไร
A : ให้พักผ่อน ดื่มน้ำมาก ๆ หากมีไข้สามารถเช็ดตัวลดไข้ และสังเกตอาการผิดปกติภายใน 48 ชั่วโมง
Q : ถ้ามีไข้หลังฉีดวัคซีน ควรทำอย่างไร
A : ใช้ยาลดไข้ตามแพทย์สั่ง หากไข้สูงกว่า 38.5°C ติดต่อกันเกิน 2 วัน หรือมีอาการซึม หายใจเร็ว ควรรีบมาพบแพทย์
Q : วัคซีนต้องเก็บรักษาอย่างไร
A : วัคซีนต้องเก็บในอุณหภูมิ 2-8°C ห้ามแช่แข็ง เพื่อรักษาประสิทธิภาพในการป้องกันโรค
Q : ถ้าพลาดนัดฉีดวัคซีน ควรทำอย่างไร
A : ให้นำสมุดวัคซีนมาพบเจ้าหน้าที่เพื่อปรับตารางการฉีดใหม่โดยเร็วที่สุด
Q : สามารถฉีดวัคซีนพร้อมกันหลายชนิดได้ไหม
A : ส่วนใหญ่สามารถทำได้ในวันเดียวกัน โดยฉีดคนละตำแหน่ง เพื่อประหยัดเวลาและสร้างภูมิคุ้มกันครบถ้วน
Q : ทำไมการฉีดวัคซีนจึงสำคัญต่อสังคม
A : เพราะเมื่อเด็กส่วนใหญ่ได้รับวัคซีนครบ จะเกิดภูมิคุ้มกันหมู่ ช่วยลดการระบาดของโรคและปกป้องเด็กที่ยังฉีดไม่ได้
สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติ่มได้ที่ ศูนย์กุมารเวชกรรม อาคาร 2 ชั้น 2 โทร.0 2530 2556 ต่อ 2200,2201